Ibaruwa ya Yakobo
IJAMBO RY’IBANZE
Umwanditsi
Uwo Yakobo yaba ari muntu ki, we wiyita «umugaragu w’Imana n’uwa Nyagasani Yezu Kristu»? Nta n’ubwo ari Yakobo intumwa, umuvandimwe wa Yohani, kuko yicishijwe na Herodi ahagana mu mwaka wa 44 (Intu 12,2). Kuva kera cyane bakomeje gutekereza ko iyi baruwa yacu, yaba yaranditswe na Yakobo wundi, wa «muvandimwe wa Nyagasani», wagize uruhare rukomeye mu ikoraniro ry’i Yeruzalemu (Mt 13,55; Intu 12,17; 15,13–21; 21,18–26; Gal 1,19 . . . ). Birashoboka, ariko nta gihamya babifitiye. Muri iki gihe bamwe bakeka ko ibaruwa yacu yaba yaranditswe n’umwe mu bigishwa ba Yakobo, nyuma y’urupfu rwe (ahagana muri 62?), akaba yarashakaga gukomeza inyigisho y’umwigisha we.
Iyi baruwa igamije iki?
Iyi baruwa usanga yarandikiwe abakristu b’Abayahudi kavukire, ariko badatuye muri Palestina («imiryango 12 ituye mu mahanga», 1,1), kandi bakaba bari bazi neza Ibyanditswe. Umwanditsi asanga bakeneye gushishikarizwa kubaho bakurikije ubuhanga nyakuri bwa gikristu, buza bwuzuza ubuhanga gakondo bw’Abayahudi, aho kubaho bakurikije ubuhanga bufutamye bw’isi (3.13–18). Abandikira rero abashishikariza gukurikiza aya mabwiriza anyuranye.
— Ni ngombwa kwiyumanganya gitwari amagorwa bahura na yo, kuko ageza ku bugingo (1,1–12; 5,7–11).
— Asobanura inkomoko y’ibishuko: ntibituruka ku Mana, ahubwo ni ku byifuzo byacu bibi (1,13–18).
— Atanga inyigisho y’ubuhanga ku byerekeye uburyo bwo gutegeka ururimi rwacu (1,26; 3,1–12).
— Ahandi nanone, akabashishikariza kurushaho kugirana ubwumvikane no kugirirana impuhwe (2,8; 2,13; 3,13—4,2; 4,11–12).
— Yumvisha ku buryo bukomeye akamaro k’isengesho (1,5–8; 5,13–18), ariko nanone icya ngombwa ni ugusabana ukwemera, atari ugupfa gusaba ibihuje n’ibyifuzo byacu bwite (4,2).
— Muri 5,14–15 abereka uburyo bwiza bwo kwita ku barwayi: ni byiza guhamagara abakuru ba Kiliziya kugira ngo babasabire kandi babasige amavuta. Aho ni ho dusanga ishingiro n’ubuhamya bw’ibanze by’isakramentu ryacu ry’ugusigwa kw’abarwayi.
Ingingo ebyiri z’ingenzi ziri muri iyi nyigisho
Ibyo ari byo byose ariko, dusangamo ingingo ebyiri yibandaho ku buryo bwihariye:
— Mbere na mbere muri iyi baruwa dusangamo hose umwete umwanditsi agira mu kubahiriza abakene no kuburira abakire (1,9–11; 1,27—2,9; 4,13—5,6). Uko kwibanda ku b’intamenyekana guhuje rwose n’inyigisho za Yezu, utwumvisha abahire nyabo abo ari bo (Mt 5,3–12).
— Dusangamo kandi umwete wo gushishikariza abakristu gukora ibyiza, atari ugushimishwa gusa n’ukwemera kutagira ibikorwa (1,22–27; 2,10–26). Ariko se, kuri iyi ngingo Yakobo yaba ashaka kuvuguruza Pawulo? Oya, ahubwo aragira ngo ibintu byumvikane. Pawulo (Gal 3; Rom 3–4) yemeza ko nta we ushobora gukizwa n’uko yakurikije byonyine amabwiriza n’amategeko by’Abayahudi, ahubwo akizwa n’ukwemera. Yakobo na we arabyemera: ibikorwa by’amategeko y’Abayahudi si byo bikiza, ahubwo ni ukwemera. Ariko akongeraho ko ukwemera kutajyanye n’ibikorwa by’urukundo tugirira mugenzi wacu kuba kwarapfuye! Ntashaka rero ko inyigisho ya Pawulo yumvikana nabi, cyangwa ngo bamwe bibwire ko kugira ukwemera bibemerera kudakora ibyiza (Yak 2,14–26).
