Bible Reader

  • Igitabo cy’Intangiriro AMATEKA YA KERA NA KARE
  • Igitabo cy’Iyimukamisiri IMANA YIMURA ABAYISRAHELI MU GIHUGU CYA MISIRI
  • Igitabo cy’Abalevi IMIHANGO Y’IBITAMBO
  • Igitabo cy’Ibarura IJAMBO RY’IBANZE
  • Igitabo cy’Ivugururamategeko IJAMBO RY’IBANZE
  • Igitabo cya Yozuwe IJAMBO RY’ IBANZE
  • Igitabo cy’Abacamanza IJAMBO RY’IBANZE
  • Igitabo cya Ruta IJAMBO RY’IBANZE
  • Igitabo cya mbere cya Samweli IJAMBO RY’IBANZE
  • Igitabo cya kabiri cya Samweli IJAMBO RY’IBANZE
  • Igitabo cya mbere cy’Abami IJAMBO RY’IBANZE
  • Igitabo cya kabiri cy’Abami
  • Ibitabo by’Amateka — Ezira — Nehemiya IJAMBO RY’IBANZE
  • Igitabo cya kabiri cy’Amateka IJAMBO RY’IBANZE
  • Igitabo cya Ezira IJAMBO RY’IBANZE
  • Igitabo cya Nehemiya IJAMBO RY’IBANZE
  • Ibitabo by’ibisigo n’iby’Ubuhanga IJAMBO RY’IBANZE
  • Igitabo cya Zaburi IJAMBO RY’IBANZE
  • Igitabo cy’Imigani IJAMBO RY’IBANZE
  • Igitabo cy’Umubwiriza IJAMBO RY’IBANZE
  • Indirimbo Ihebuje IJAMBO RY’IBANZE
  • Umuhanuzi Izayi IGICE CYA MBERE
  • Umuhanuzi Yeremiya IJAMBO RY’IBANZE
  • Amaganya IJAMBO RY’IBANZE
  • Umuhanuzi Ezekiyeli IJAMBO RY’IBANZE
  • Umuhanuzi Hozeya IJAMBO RY’IBANZE
  • Umuhanuzi Yoweli IJAMBO RY’IBANZE
  • Umuhanuzi Amosi IJAMBO RY’IBANZE
  • Umuhanuzi Obadiya IJAMBO RY’IBANZE
  • Igitabo cya Yonasi IJAMBO RY’IBANZE
  • Umuhanuzi Mika IJAMBO RY’IBANZE
  • Umuhanuzi Nahumu IJAMBO RY’IBANZE
  • Umuhanuzi Habakuki IJAMBO RY’IBANZE
  • Umuhanuzi Sofoniya IJAMBO RY’IBANZE
  • Umuhanuzi Hagayi IJAMBO RY’IBANZE
  • Umuhanuzi Zakariya IJAMBO RY’IBANZE
  • Umuhanuzi Malakiya IJAMBO RY’IBANZE
  • Igitabo cya Tobi IJAMBO RY’IBANZE
  • Igitabo cya Yudita IJAMBO RY’IBANZE
  • Igitabo cya Esitera IJAMBO RY’IBANZE
  • Igitabo cya mbere cy’Abamakabe I. UMUCO W’ABAGEREKI UKWIRA MU BIHUGU BYOSE
  • Igitabo cya kabiri cy’Abamakabe IJAMBO RY’IBANZE
  • Igitabo cy’Ubuhanga I. UBUHANGA MU MIBEREHO YA MUNTU
  • Mwene Siraki IJAMBO RY’IBANZE
  • Igitabo cya Baruki IJAMBO RY’IBANZE
  • Inkuru Nziza ya Yezu Kristu uko yanditswe na Matayo IJAMBO RY’IBANZE
  • Inkuru Nziza ya Yezu Kristu uko yanditswe na Mariko IJAMBO RY’IBANZE
  • Inkuru Nziza ya Yezu Kristu uko yanditswe na Luka IJAMBO RY’IBANZE
  • Inkuru Nziza ya Yezu Kristu uko yanditswe na Yohani IJAMBO RY’IBANZE
  • Ibyakozwe n’Intumwa IJAMBO RY’IBANZE
  • Ibaruwa Pawulo intumwa yandikiye Abanyaroma
  • Ibaruwa ya mbere Pawulo intumwa yandikiye Abanyakorinti IJAMBO RY’IBANZE
  • Ibaruwa ya kabiri Pawulo intumwa yandikiye Abanyakorinti IJAMBO RY’IBANZE
  • Ibaruwa Pawulo intumwa yandikiye Abanyagalati IJAMBO RY’IBANZE
  • Ibaruwa Pawulo intumwa yandikiye Abanyefezi IJAMBO RY’IBANZE
  • Ibaruwa Pawulo intumwa yandikiye Abanyafilipi IJAMBO RY’IBANZE
  • Ibaruwa Pawulo intumwa yandikiye Abanyakolosi IJAMBO RY’IBANZE
  • Ibaruwa ya mbere Pawulo intumwa yandikiye Abanyatesaloniki IJAMBO RY’IBANZE
  • Ibaruwa ya kabiri Pawulo intumwa yandikiye Abanyatesaloniki IJAMBO RY’IBANZE
  • Ibaruwa ya mbere Pawulo intumwa yandikiye Timote IJAMBO RY’IBANZE
  • Ibaruwa ya kabiri Pawulo intumwa yandikiye Timote IJAMBO RY’IBANZE
  • Ibaruwa Pawulo intumwa yandikiye Tito IJAMBO RY’IBANZE
  • Ibaruwa Pawulo intumwa yandikiye Filemoni IJAMBO RY’IBANZE
  • Ibaruwa yandikiwe Abahebureyi IJAMBO RY’IBANZE
  • Ibaruwa ya Yakobo IJAMBO RY’IBANZE
  • Ibaruwa ya mbere ya Petero IJAMBO RY’IBANZE
  • Ibaruwa ya kabiri ya Petero IJAMBO RY’IBANZE
  • Ibaruwa ya mbere ya Yohani IJAMBO RY’IBANZE
  • Ibaruwa ya kabiri ya Yohani IJAMBO RY’IBANZE
  • Ibaruwa ya gatatu ya Yohani IJAMBO RY’IBANZE
  • Ibaruwa ya Yuda IJAMBO RY’IBANZE
  • Igitabo cy’Ibyahishuriwe Yohani intumwa IJAMBO RY’IBANZE


Igitabo cya kabiri cy’Abamakabe

IJAMBO RY’IBANZE

1. Ni nde wanditse iki gitabo?

Iki gitabo cya kabiri cy’Abamakabe nta na hato gikomeza icya mbere, ahubwo cyongera kudutekerereza iby’itotezwa rya Israheli, kikanavuga iby’abantu babaye indatsimburwa ku rugamba mu gihe cya Yuda Makabe.

Muri 2,23–32, baradusobanurira ukuntu iki gitabo cyanditswe: habanje uwitwa Yasoni w’i Sireni (umugi wo muri Afurika y’amajyaruguru), abyandikaho inkuru ndende ikubiye mu bitabo bitanu byose; hanyuma haza kwaduka undi tutazi, abikomatanyiriza muri iki gitabo, twita icya kabiri cy’Abamakabe. Abo bagabo bombi bari Abayahudi, nyamara ururimi rwabo kavukire rukaba ikigereki, bigatuma bandika muri urwo rurimi bitabagoye. Mbere ya byose ariko, abo bagabo ni abayoboke b’Imana, ntibahwema kutubwira ko Imana iriho, n’ukuntu ingabo z’Abayahudi zabanzaga kuyiyambaza mbere yo kujya ku rugamba, naho abanzi b’idini ryabo bakabahundazaho ibitutsi.

2. Ibiri muri iki gitabo n’imiterere yacyo

Iki gitabo twakigabanyamo ibi bice bikurikira :

Igice cya mbere kigizwe n’amabaruwa Abayahudi b’i Yeruzalemu boherereje abavandimwe babo bari mu gihugu cya Misiri, babasaba na bo kwizihiza ibirori by’itahwa ry’Ingoro yari imaze gusukurwa (1,1—2,18).

Igice cya kabiri ni ijambo ry’ibanze ry’umwanditsi w’iki gitabo (2,19–32).

Igice cya gatatu kitugezaho amateka ya Heliyodori (3,1–40). Heliyodori uwo, ni intumwa umwami Selewukusi wa kane (187–175) yoherereje Abayahudi, akaba n’umunyacyubahiro ibwami. Ahageze ashaka kwigarurira ibintu by’agaciro byari mu mutungo w’Ingoro y’i Yeruzalemu, ariko Uhoraho arabimubuza.

Igice cya kane kidutekerereza iby’itotezwa rya Israheli ku ngoma ya Antiyokusi Epifani (4,1—7,42), n’ukuntu abaherezabitambo babiri, Yasoni na Menelasi, bahemutse bakayoboka umuco w’Abagereki, bakanawukwiza i Yeruzalemu. Nyamara ntihabuze Abayahudi b’intwari bemera ibitotezo, bagahara amagara yabo aho guhemukira Imana n’idini ryabo; barimo umusaza Eleyazari (6,18–31) hamwe n’abavandimwe barindwi na nyina wabo (7,1–42).

Igice cya gatanu kitubwira ukuntu Abayahudi batsinze ku rugamba, urupfu rw’umwami wabatotezaga, n’isukurwa ry’Ingoro (8,1—10,8). Ni na bwo batangira kwibanda kuri Yuda Makabe, wa mugabo wabaye ingirakamaro mu Bayahudi.

Igice cya gatandatu kivuga iby’intambara Yuda yarwanye n’amahanga amukikije, n’izo yarwanye na Liziya, igisonga cy’umwami Antiyokusi Ewupatori (10,9—13,26).

Igice cya karindwi kirondora iby’intambara Yuda yarwanye na Nikanori, umugaba w’ingabo z’umwami Demetiriyo wa mbere n’ukuntu yatsinze (14,1—15,39).

3. Inyigisho z’ingenzi ziri muri iki gitabo

Iki gitabo cya kabiri cy’Abamakabe gikangura abagisoma, kikabahugura ndetse kurusha icya mbere. Umwanditsi ntatinya kuvuga Imana byeruye, ndetse ayiha amazina yose bakunze kuyita mu bitabo by’Isezerano rya kera (urugero 1,24–25: Nyagasani, Umuremyi w’ibintu byose, Umwami, Umucunguzi, Umushoborabyose, Uhoraho.) Umwanditsi aravuga ubutitsa ko ari yo ibagobotora ku ngoyi y’umwanzi, ari na cyo gituma ikwiye guhora isengwa; koko ibana n’abayo, kandi igahugukira kumva amasengesho yabo, igihe cyose bayambaje. Uretse n’ibyo, hari n’ingingo ebyiri zikubiyemo izindi nyigisho nshya, igitabo cya kabiri cy’Abamakabe gikunda kwibandaho, kandi ziri hafi cyane y’ibyo twahishuriwe mu Isezerano rishya.

Ingingo ya mbere itwereka icyizere bari bafite cy’uko abapfuye bazazuka, bagahembwa (reba 7—14.46).

Ingingo ya kabiri isobanura akamaro k’isengesho ryo gusabira abapfuye kugira ngo bababarirwe ibyaha byabo (reba 12,39–45), ikongeraho ko na bo bashobora guhakirwa abazima ku Mana.

All rights are reserved to the Biblesociety of Rwanda