Ibaruwa Pawulo intumwa yandikiye Abanyagalati
IJAMBO RY’IBANZE
Kiliziya zo mu Bugalati
Mu rugendo rwe rwa mbere n’urwa kabiri, Pawulo yari yaranyuze mu Bugalati (Intu 16,6—18,23): ni intara iri mu majyepfo y’inyanja y’Umukara; umugi mukuru waho ukaba Ansira (ubu witwa Ankara, ukaba umugi mukuru wa Turukiya y’ubu ngubu).
Iyi baruwa igamije iki?
Pawulo yari azi ko yatumwe kugeza Inkuru Nziza ku banyamahanga, (cyangwa «abapagani», ari byo kuvuga abantu bose batari Abayahudi kavukire). Aho yigishaga hose, yagonganaga n’abakristu b’Abayahudi bari bagikomeye ku idini yabo ya kera. Ni bo bagiraga ngo «Niba mutigenyesheje uko Musa yabitegetse ntimushobora gukizwa» (Intu 15,1). Mu Bugalati naho rero, bahengereye Pawulo ahavuye, batangira kujijisha abandi bakristu (1,7; 4,29; 5,10–12), babumvisha ko imihango ya kiyahudi, cyane cyane ukugenywa, yose ari ngombwa (5,2 . . . 12; 6,12–15). Ndetse kugira ngo barusheho kuyobya abandi, ntibatinye kuvuga ko Pawulo atari intumwa nyayo, ngo nta butumwa yahawe na Kristu kuko atamumenye, ngo ntiyumvikana n’izindi ntumwa, ngo ni umwirasi urwanya itegeko agashaka ko abantu baba ibyigenge bitagira umuco.
Pawulo muri iyi baruwa ntagamije kwiregura gusa. Na none ibyo bamubeshyeraga byaramubabaje nk’umubyeyi bashaka gutandukanya n’ikibondo cye (4,19–20). Yumvise anagomba kugaruka no gutinda ku nyigisho ye ngo yumvikane neza kurushaho. Yumvise ko ikibazo cyari gikomeye nk’uko cyatumye ahangara Petero Antiyokiya (2,11–21) kandi bari baracyumvikanyeho mbere i Yeruzalemu intumwa zakoranye (2,1–10). Ahari ikibazo ni aha: mbese umuntu yakwigeza ku butungane wenyine n’ibikorwa bye, cyangwa kuba intungane bitangwa n’Imana, bigahabwa uwemera Yezu Kristu ?
Mbere yo gutanga igisubizo cye, Pawulo abanza guhamya ko na we ari intumwa: yatowe n’Imana akiri mu nda ya nyina, imuhishurira ubutumwa agomba gusohoza mu banyamahanga, kandi n’abatware ba Kiliziya («inkingi») baramwemera (1–2).
Igisubizo cya Pawulo ni nk’amahitamo: ushaka ubuzima n’ubusugire ahitamo Kristu, uwiyemeje ubucakara n’urupfu ahitamo amategeko.
1. Ni ngombwa guhitamo, ari amategeko, ari ukwemera, ikigomba kugenga umuntu. Ibikorwa byubahiriza amategeko nta we byigeze bigeza ku butungane. Naho ukwemera, ko gutanga ubutungane kuko gushingira ku cyo Imana yasezeranye. Urugero ni Abrahamu: yemeye Uhoraho bituma aba intungane. Amategeko yaje nyuma y’amasezerano y’Imana; agamije kutwumvisha ko dukeneye ingabire y’Imana. Nta n’icyo akimaze kuva aho Kristu aturonkeye kuba abana b’Imana, tukayihamagara tuyita «Abba, Data» (3–4).
2. Ni ngombwa guhitamo, ari ukuyoborwa na Roho Mutagatifu cyangwa gukomeza kugengwa n’irari. Utemera Kristu umubwirwa n’ibikorwa bishyira urupfu rw’iteka, izo ni ingeso mbi. Uwemera Kristu ayobowe na Roho we, akera imbuto z’urukundo n’amahoro, akaba yifitemo ubugingo bw’iteka (5,1—6,8).
3. Ni ngombwa guhitamo, ari ugukomeza kuba umucakara, cyangwa kugira ubwigenge bwuzuye. Umuntu wibwira ko azakizwa n’itegeko ry’Abayahudi, akabona agomba kugenywa, uwo arikururira umuvumo. Naho uzi ko Kristu yaje kudusubiza ubwigenge bw’abana b’Imana, niba amwisunze, azakizwa ingoyi zose.
Ngiyo Inkuru nziza Pawulo yigisha. Ubwigenge yishimiye si ubuha umubiri urwitwazo (5,13). Ni ubumufasha kuba umwe na Kristu ku buryo yagira ati «Nabambanywe na Kristu ku musaraba. Mu by’ukuri ndiho, ariko si jye: ni Kristu uriho muri jye» (2,20); «Naho jyewe nta kindi nakwiratana kitari umusaraba wa Nyagasani wacu Yezu Kristu» (6,14).