Ibaruwa ya kabiri Pawulo intumwa yandikiye Timote
IJAMBO RY’IBANZE
Umwanya w’iyi baruwa mu kubaho kwa Pawulo
Iyi baruwa ya kabiri yandikiwe Timote, nk’uko bakunze kubikeka, yaba yaranditswe ahagana mu mwaka wa 67, nyuma y’imyaka ibiri cyangwa itatu Pawulo amwandikiye iya mbere. Ariko noneho imibereho yarahindutse: Pawulo ni imfungwa i Roma (2 Tim 1,16–17), kandi n’ububabare bw’iryo fungwa rya kabiri burushije ububi ubw’irya mbere, ryabaye muri 61 kugeza muri 63. Pawulo arigunze wenyine (2 Tim 1,15); ariyumvamo ko igihe cye cyegereje (2 Tim 4,6), ahasigaye akaba ategereje guhabwa «ikamba ry’ubutungane» (2 Tim 4,8). Nguko uko Pawulo yari amerewe, igihe yandikiye ku ncuro ya kabiri Timote «umwana we akunda», ngo amugezeho inyigisho ze za nyuma mbere y’urupfu rwe. Iyi baruwa rwose yari nk’umurage wa nyuma wa Pawulo.
Inyigisho z’ingenzi ziri muri iyi baruwa
Nanone ni amabwiriza ya kibyeyi Pawulo yoherereza Timote. Arabanza gushimira Imana kubera ukwemera kutajegajega k’umwana we w’inkoramutima. Aramushishikariza kurwanira inkundura Inkuru Nziza (1,3–18), mu kwemera ububabare bwe nk’umusirikare mwiza wa Kristu (2,1–7), kuko «nitubabarana na We, tuzima ingoma hamwe na We» (2,12).
Ariko rero, umurimo Timote ashinzwe ni uwo kogeza Inkuru Nziza: agomba rero kwamamaza mu buryo buboneye ijambo ry’amanyakuri (2,15); akagomba no kugaragara imbere ya bose nk’umugaragu mwiza wa Nyagasani (2,22–26). Ahandi Pawulo araza kugaruka kuri iyo ngingo, arashishikariza Timote kwamamaza ijambo ry’Imana abishyizeho umwete, no kugira imyifatire ikwiriye koko uwogeza Inkuru Nziza.
Nyamara Timote azagomba kwirinda inyigisho z’inzaduka, zakwirakwizwaga hose muri za Kiliziya; zari ikivange cy’amagambo y’amahomvu n’imigani itagira shinge (2,16; 4,4), mbese ibirwanya byose inyigisho z’ukuri (4,3). Ndetse n’ahandi Pawulo arabwira Timote ko ibyo bikorwa bibi bishobora gukomeza kwiyongera no mu bihe bya nyuma (3,1–9).
Icyo Timote agomba kwishingikirizaho ni iki? Ni ku magambo meza yumvanye Pawulo (1,13), ku mahame adashidikanywa yahererekanyijwe, no kuri Roho Mutagatifu umutuyemo (1,14). Ariko cyane cyane akishingikiriza ku Byanditswe bitagatifu. Pawulo aributsa kandi Timote, agaciro gakomeye k’izo Nyandiko zanditswe n’ababwirijwe n’Imana, n’ukuntu zifite akamaro mu kuyobora abemera mu butungane nyakuri (3,16–17).
Pawulo arangiza amugezaho amakuru ye bwite, akanamugaragariza icyizere cye cy’uko mu gihe gito agiye guhembwa na Nyagasani, agahabwa ikamba ry’ubutungane (4,8). Hanyuma aratashya incuti ze zose.
Kugira imyifatire ikwiriye uwogeza Inkuru Nziza, kwishingikiriza Ibyanditswe biturutse ku Mana ubwayo, no kurwanira ukuri: ni nde mukristu ukwiriye koko iryo zina washobora kwibagirwa izo nyigisho, ndetse n’izindi nk’izo, tugezwaho na Nyagasani ubwe, azitubwirishije Pawulo?
