Ibaruwa ya mbere Pawulo intumwa yandikiye Abanyatesaloniki
IJAMBO RY’IBANZE
Kiliziya y’i Tesaloniki yashinzwe na Pawulo mu mwaka wa 50, igihe yari mu rugendo rwe rwa kabiri rwa gitumwa (Intu 17,1–9; 1 Tes 2,1–16). Tesaloniki yari nk’umurwa w’intara ya Masedoniya. Hari Abayahudi benshi muri uwo mugi. Nyamara Abagereki ni bo babaye aba mbere mu gukurikira Yezu, kandi abenshi muri bo bari abantu baciye bugufi (1 Tes 4,11).
Ukuntu Abayahudi bari batambamiye Pawulo, byamuteye kuva muri iryo koraniro ritaratora agatege, mbere y’igihe yari yateganije (Intu 17,10–15); agenda agana i Bereya na Atene. Nyamara yifuzaga rwose kuzuza uburere bwa gikristu bw’abo yateshejwe atabishaka, akabuzuriza ibyo ukwemera kwabo kwari kugikeneye (1 Tes 3,10). Abanza kuboherereza Timote, igihe we yari agiye i Korinti. Aho ni ho, Timote yamusanze bidatinze, noneho amuzaniye amakuru meza (3,1–5). Pawulo yari agikunzwe n’Abanyatesaloniki, n’ubwo hari ibyo bamwe bamuregaga bidafite ishingiro, ahubwo by’ubutiriganya, batazi n’iyo bikomoka. Cyakora kandi, n’imico yabo ntiyari shyashya, cyane cyane ibyerekeye umunsi w’imperuka byateraga impungenge. Bari bategereje ihindukira rya Nyagasani bafite ishyushyu, ariko bibaza ukuntu abapfuye hagati aho bazagira cyangwa batazagira umwanya kuri iryo hirwe.
Ni izo mpamvu zatumye Pawulo ari i Korinti, ahagana mu mwaka wa 51, yandikira bwa mbere Abatesaloniki.
Iyi baruwa igamije iki ?
Pawulo yandikira Abanyatesaloniki iyi baruwa, ntiyari agamije kubasobanurira ingingo z’amahame. Yifuzaga kugaragariza iryo koraniro yari amaze gushinga, kandi yari amaze kuvamo, urukundo abafitiye. Arashimira Imana ukwemera kw’iryo koraniro rigitangira, kandi abashishikariza gukomera muri iyo nzira no gukomeza kuyungukiramo (1,2–10; 2,13–16; 4,1–12). Pawulo arabibutsa ishyaka n’ubwuzu yabagaragarije, igihe yari akibarimo yamamaza Inkuru Nziza (2,1–12), akongeraho ko yifuza cyane kuza kubasura (2,17—3,13).
Igice cya kabiri cy’iyi baruwa (4,13—5,3) ni cyo kivuga cyane cyane amizero y’ukuza kwa Nyagasani. Pawulo abivugaho iki ? Ni cyo tugiye kwibandaho mu bikurikira.
Icyo Pawulo yigisha ku munsi wa Nyagasani
Muri aya mabaruwa abiri yandikiye Abatesaloniki, ni ho Pawulo yigisha ku buryo bweruye ukuza kwa Nyagasani ku munsi w’imperuka, kandi ko Imana izadusangiza twese ku ihirwe ry’ukwigaragaza kwa Nyagasani. Ubwo icungurwa ryacu rizaba ryujujwe.
Pawulo arasubira mu nyigisho ya Yezu (Mt 24,26): ko nta n’umwe uzi igihe n’isaha, kuko umunsi wa Nyagasani uzaza nk’igisambo mu ijoro (1 Tes 5,1–3). Bityo ntihakagire uhendwa n’amanjwe y’ibyo bamwe batangaza (2 Tes 2,2). Uwiha wese gutangaza uwo munsi ni umuhanurabinyoma. Abakristu ba mbere bari bizeye ko uwo munsi uri hafi, ndetse ko bamwe bizeye ko bazaba bakiriho kuri uwo munsi. Bamwe mu Batesaloniki bari barataye umutwe, bakeka ko uwo munsi wabatashyemo (2 Tes 2,2), bibatesha imirimo yabo ya buri munsi (1 Tes 4,11–12; 2 Tes 3,10). Pawulo yihutira kubahwitura ati «Udakora ntakarye» (2 Tes 3,10).
Umunsi wa Nyagasani uzaza ute? Mu by’ukuri nta we ubizi; nyamara nk’uko Yezu yari yarabivuze, Pawulo na we, arahamya ko icyo gihe gikomeye, akabivuga yifashisha ingero n’ibigereranyo byo mu kiragano cya kera, cyane cyane ibyavuzwe n’abahanuzi Izayi, Ezekiyeli na Daniyeli. Ni kuri ubwo buryo yibutsa ijwi ry’umumalayika, akarumbeti kazavuga, n’umutambagiro w’akataraboneka w’abajya gusanganira Nyagasani umanuka mu bicu.
Ayo yose ni amashusho agereranya ukuntu tuzahura na Nyagasani, nko mu birori by’umunsi mukuru. Ariko ibyo si ngombwa kubitindaho no kubyibandaho, kuko ari ingero zicishiriza, icya ngombwa kiri muri aya magambo ni iki ngiki, ngo «Tuzabana na Nyagasani iteka ryose» (1 Tes 4,15–17).
Pawulo asoza iyo nyigisho avuga ko ari ngombwa kuba maso, no kubaho nk’abana b’urumuri (1 Tes 5,4–11). Iyo nyigisho irakomeye cyane, Pawulo agenda ayigarukaho mu mabaruwa ye abiri yandikiye Abatesaloniki.
mt1 Ibaruwa ya mbere Pawulo intumwa yandikiye Abanyatesaloniki
